Bizim için gerçek bir dost olan köpeklerimiz eğer bahçeli bir evde oturuyorsak düşmanımız da olabilirler.

Köpek sidik ve dışkısı çim bakımı konusunda hayal kırıklıkları yaratan bir sorundur. Esasında küçük miktarlarda olması durumunda yeşillendiren bir gübre gibi olmakla birlikte miktarın artması ile genellikle etrafı koyu yeşil kahverengi daireler şeklinde çimlerin yanmalarına sebep olmaktadır. Bu yanıkların bir çoğu zamanla toparlasa da bazıları o bölgeye tohum atarak veya rulo çim ile tamir yaması yapmak suretiyle tekrar yeşillendirilmelidir. Bu durum köpek sever ev sahipleri için ve de özellikle aile fertlerinden bazılarının köpeği diğerlerinin ise güzel görünümdeki çim bahçeye önem verdikleri durumlarda oldukça büyük sıkıntı yaratır. Köpekler ve çimlerin etkileşimini anlamak konunun çözümü açısından oldukça önemlidir.

Sorunun sebeplerini anlamak

Çim üzerindeki sidik ve dışkının sorun olmasının kaynağı dışkının yoğunluğu ve ihtiva ettiği azot miktarıdır. Sidik, hayvanlarda, böbrekler aracılığı ile vücuttaki fazla azotun atılması için üretilir. Azot atıkları aslında vücutta bazı proteinlerin çeşitli vücutsal işlemler neticesinde parçalanması sonucu ortaya çıkar. Etoburların ki buna kedi ve köpeklerde dahildir, ihtiyaç duydukları protein miktarı oldukça yüksektir ve kedi / köpeğin boyutları ve metabolizmaları, ürettikleri sidik miktarını belirleyicidir. Sidik, sıvının bir seferde aynı noktaya bırakılmasından ötürü çim için daha büyük sorunlar yaratır. Dışkılar ise genelde katı olduğundan çim üzerinden toplanabilmektedir. Bu nedenle sıklıkla toplanması halinde azotun çözünebilme miktarı azalacak olduğundan sidik kadar zarar açmamış olacaktır. Dışkıların toplanması aynı zamanda kötü kokuların yayılmasını, sinek oluşmasını ve bu sayede köpeklerden insanlara bulaşabilen salmonella, campylobacter, yuvarlak solucan, çengelli solucan gibi hastalık ve zararlıların yaratabileceği sağlık sorunlarınıda önlemiş olacaktır. Bu gibi sağlık sorunları özellikle bu alanlarda oynayan ve yetişkinler kadar el temizliğine önem vermeyen küçük çocuklar açısından daha risklidir. Köpek yuvarlak solucanı ( Toxocara canis) özellikle dikkat edilmesi gereken bir zararlı olup, köpek dışkısı ile yayılan yumurtaları dezenfektanlara ve hava şartlarına karşı bağışıklık taşır ve yıllarca canlı kalabilmektedir. Yaygın olmamakla birlikte, çocuklar tarafından yutulması halinde vücutta dolaşıp görme bozukluklarına, solunum düzensizliklerine ve nörolojik bozukluklara yol açabilmektedir.

Çim bahçe isteyen ve evcil hayvan sevenler açısından köpekler kedilere göre daha endişe vericidir. Bunun sebebi ise kedilerin sidik miktarı ve dışkılama konusundaki davranışlarıdır. Kediler, koku bırakmak amacıyla, genelde çalı ve ağaçlara sidik yaparlar. Dışkılarını ise gömerler. Köpekler ise tercihlerini genelde çimin ortasına dışkı bırakmaktan yana kullanırlar. Erkek yada dişi, genelde yavru ve genç köpekler oturma pozisyonunda sidik yaparlar. Bacaklarından birini kaldırarak sidik bırakmak ise genellikle erkek köpeklerin bir yaş civarında öğrendikleri bir davranış biçimidir ve kısırlaştırma işlemi tabiatın doğal olarak vermiş olduğu bu alışkanlığı değiştirmek için çözüm olmamaktadır. Her ne kadar erkek köpeklerin büyük çoğunluğu bir yaş civarında bir bacağını kaldırarak sidik bırakmakta Maalesef bu tip koku bırakmak amacı ile sık sık sidik bırakılan genç çalı, ağaç fideleri aldıkları fazla miktardaki azotu işleyemedikleri için ölürler. Öncelikle üzerinde durulması gereken konu tek seferde aynı noktaya bırakılan sidik miktarının azaltılması olmalıdır. Dişi köpekler, farklı noktalara kokularını bırakmak gibi bir alışkanlıkları olmadığından ve erkekler gibi sidiklerini fışkırtmak suretiyle yapmayıp oldukları yere tek bir noktaya bırakmalarından ötürü çim üzerinde oluşan hasarda daha öncelikli suçlulardır. Sidik bırakılan bölgenin ortası genellikle kahverengi olur ve buda azotun çok miktarda olması sebebiyledir. Zira bu bölgedeki çimler yanmış, ancak kahverengi dairenin hemen etrafı ise daha az miktarda sidik değdiği için ve bu da gübre etkisi yaptığından diğer alana göre daha da yeşil bir renk almıştır. Karakteristik biçimde ortası kahverengi, çevresi yeşil halkaların çeşitli bitki bilimciler tarafından “dişi köpek noktası hastalığı” olarak adlandırılmaktadır.

Yeşil bir bahçeye sahip olmak için ekstradan emek harcayan ev sahipleri bu yüzden komşularının yada kendi hayvanlarının vermiş olduğu zararlardan ötürü hayal kırıklığı yaşamaktadırlar.

Bir diğer sıkıntıda bahçede sıkılan köpeklerin sıkıntıdan bahçemizin sağını solunu kazmaları ve içgüdüsel olarak yemek saklama huylarıdır. Tüm bu zararları dostlarımızla biraz daha fazla ilgilenerek onları dolaşmaya çıkartarak en önemlisi bahçemizde onlara ait bir yer ayırarak en aza indirebiliriz. Eğer dostlarımızı bahçemizdeki kendilerine ait bir alanda tutarsak hem bahçemize iyi davranmış oluruz, hem de dostluğumuz hiç bozulmaz.

Bu yazıyı derleyen Zafer Kılıç’a teşekkür ederim.

Cengiz Yalçın

 

Arama yapılan kelimeler:

  • köpek dışkısının zararları
  • bahce düzenleme
  • köpek çimi
  • köpek bokunun faydaları
  • köpek dışkısı gübre olur mu
  • kopek gubresi
  • pis su çimlere nasıl zarar verir
  • kopek pisliği gübre ılurmu
  • kopek boku gubre
  • kedi cişi kokusu topraktan nasıl gider
  • KÖPEK ÇİŞİ İÇİN ÇİM
  • köpekler bahcenize pislerse ne yaparsini
  • köpek çişi temizlenmezse ne olur
  • topraktaki kopek dıskısı nasıl giderilir